Kuş gribi ve korunma yolları

Kuş gribi ve korunma yolları

Kuş gribi ve korunma yolları

Kuş Gribi Nedir..?

Kanatlı hayvanlarda ortaya çıkan viral bir hastalıktır. Üst solunum yolu hastalığı gibi başlar, sürü halinde yaşayan kanatlı hayvanlar arasında çok hızlı yayılabilir ve bu nedenle çok yüksek oranda kanatlı ölümüyle sonuçlanabilir.
Tavuk vebası olarak da bilinen bu hastalığın etkeni olarak H5N1'virüsü olarak tespit edilmiş olup virüs kanatlılar arasında çok çabuk bulaşır ve kanatlıları etkileyebilir.

Hangi Hayvanlarda Görülür..?

Kuş gribi, evcil kanatlı hayvanları daha çok etkilemekle beraber, bütün kanatlı hayvanlarda ve domuzlarda da görülebilir. Bunların yanı sıra, hastalık insanlara, atlara, balina ve fok balığı gibi deniz memelilerine de bulaşabilir.
Göçmen su kuşları (yaban ördeği, yaban kazı vb.) hastalık etkenini taşımakla birlikte, kendileri hastalığa yakalanmazlar.

Nasıl Bulaşır..?

Virüsü taşıyan enfekte kuşların salya, burun akıntısı ve dışkılarıyla doğrudan veya bu salgılarla kirletilen yüzeylere temas eden evcil kanatlı hayvanlar hastalığa yakalanabilir.Hastalık hayvanlar arasında hızla yayılır ve bütün sürünün ölümüyle sonuçlanabilir. Kuş gribinin kanatlı hayvanlardaki kuluçka süresi birkaç saat ile 2-3 gün arasında değişmektedir.
Hastalık, hasta veya hastalıktan ölmüş hayvanlara temas edilmesi, bu hayvanların göz yaşı, burun akıntısı, boğaz akıntısı veya dışkılarıyla temas edilmesi ya da bu hayvanlara ait çıkartılarla kirlenmiş yüzeylere temas edilmesiyle insana bulaşır.
Ayrıca, hastalık etkeninin karıştığı havanın solunmasıyla da bulaşma olmaktadır.

Nasıl Bulaşmaz..?!

Hastalık bugüne kadar yalnızca, hasta kanatlılarla doğrudan ve yoğun ilişkide olan insanlara (çiftlik çalışanları, tavuk bakıcıları, horoz döğüşçüleri vb.) bulaşmıştır. Uzakdoğu'nun bu hastalıktan bu kadar geniş biçimde etkilenmesinin temel nedeni kümes hayvanlarının canlı olarak satılmasıdır.
İyi pişmemiş et mikroorganizmalar açısından her zaman bir risk unsurudur. Buna karşılık iyi pişmiş tavuk etinden insana virüs bulaşması mümkün değildir. Çünkü normal pişirme sıcaklığı olan 70 santigrat derecenin üzerindeki her pişirme virüsü etkisiz hale getirmektedir. Hastalıklı bile olsa, pişirilmiş bir tavuk etinden bulaşan hiçbir vaka günümüze kadar rapor edilmemiştir.
Kuş gribinin insandan insana geçmesi de dünya genelinde görülmemiş bir vakadır. İnsan ölümlerinin çoğunun hastalıklı kümes hayvanları ile ve onların yer aldığı ortamlarla temas sonucu ortaya çıktığı bildirilmektedir. Dünyada şu ana dek doğru biçimde yapılan toplu itlaflarda da insana bulaşma saptanmamıştır.

Hayvanlar Neden İtlaf Ediliyor..?

Hastalık görülen yere yakın olması ve riskli bölgede açıkta gezinen kanatlıların virusten olası etkileşimi göz önüne alınarak açıkta yetişen hayvanlar itlaf edilmektedir.
Entegre tesislerde, denetimli bir şekilde yapılan tavukçulukta ise bu risk yok denecek kadar azdır. Çünkü kümeslerin dışarıyla teması minumum düzeye indirilmiştir. Biyogüvenlik önlemleri alınmıştır. Hayvanlar her gün düzenli olarak veteriner kontrolünden geçmektedir. Mekanlar düzenli olarak dezenfekte edilmektedir. Herhangi bir hastalık durumunda kanatlıların kesimhaneye sevkiyatları yapılmaz ve bu hayvanlar hızlı bir biçimde itlaf edilir.

Hastalığın Belirtileri Nelerdir..?

Bu belirtiler insandan insana değişmekle beraber ateş, boğaz ağrısı,kas ve eklem ağrıları, kuru öksürük, solunum güçlüğü gibi klasik grip belirtilerinin yanı sıra, farklı olarak ishalin de görülebileceği ifade edilmektedir. Kuş gribinin insanlardaki kuluçka süresi 2-4 gündür.

Kanatlı Üreticileri Ne Önlem Alıyor..?
Çiftlikler veteriner hekimlerin kontrolü altında tutuluyor.
Çiftliklerde ilave dezenfeksiyon işlemleri yapılıyor ve özellikle bu virüse karşı etkili dezenfektanlar kullanılıyor.
Kümeslere ve çiftliklere ziyaretçi girişi yasaklanıyor.
Taşıtlar kümeslere sokulmuyor, çok gerekiyorsa dezenfekte edilerek içeri alınıyor.
Kümeslerin dışı da içi kadar önemli olduğu için çevre de dezenfekte ediliyor ve özellikle taşıyıcı olabilecek kemirgenlerin kümeslere girişi engelleniyor.
Hayvanlar hastalıklara karşı sürekli olarak kontrol ediliyor, üst solunum yolu enfeksiyonu görüldüğü an gerekli tahliller yaptırılıyor.
Problemli görülen hayvanlar kesimhaneye aktarılmıyor, tüm kümes itlaf ediliyor.
Kümeslere dışarıdan kanatlı hayvan girişine karşı önlem alınıyor.

SONUÇ
Önemli olan canlı kanatlı hayvanlarla ve göçmen kuşlarla teması önlemek, çiğ tavuk eti ve tavuk ürünlerinin saklandığı ortamları/kapları temiz/dezenfekte tutmak ve şüpheli durumlarda sağlık kuruluşlarına bilgi vermektir.
Tüm bu nedenlerden dolayı personelin veya tüketicinin herhangi bir çekince duymasına gerek yoktur. Tavuk eti tüketmeye devam edebilir.